۱۵ نکته در مورد عرق‌ سوز شدن بدن، ۱۰ راه‌حل مؤثر برای رفع این مشکل

عرق‌ سوز شدن! یک مشکل بسیار رایج پوستی، با یک دلیل ساده و چندین راه‌حل برای درمان. مشکلی که بدون شک شما نیز چندین بار در شرایط مختلف به آن دچار شده‌اید. البته تصور می‌شود که نوزادان و افراد چاق بیشتر در معرض ابتلا به آن قرار دارند. اما حقیقت آن است که شرایط محیطی و دمای هوا اصلی‌ترین دلایلی است که منجر به عرق‌ سوز شدن پوست می‌شود.

این مطلب را تا انتها بخوانید تا در طی آن اطلاعات مفیدی در خصوص این‌که عرق‌ سوز چیست؟ چرا رخ می‌دهد؟ در چه شرایطی بروز آن شایع‌تر است؟ و درنهایت راه‌های درمان عرق سوز به دست آورید.

عرق‌ سوز یا Heat rash چیست؟

عرق‌سوز یا Heat rash

زمانی میگویند پوست عرق‌ سوز شده که دانه‌های ریزی روی پوست بدن به وجود می‌آیند. از نظر ظاهری این دانه‌ها می‌توانند شبیه به جوش‌های کوچک، تاول‌های ریز، یا لکه‌هایی متراکم شبیه به سوختگی سطحی پوست باشند.

عرق‌ سوز یا heat Rash مشکل جدی پوستی نیست. عرق‌ سوز در واقع نوعی التهاب پوستی است که می‌تواند منجر به خارش‌های عذاب آور، سوز زدن پوست، کلافگی یا ایجاد حس خستگی در بدن شود.

چرا پوست بدن عرق‌ سوز می‌شود؟

مشکل عرق‌ سوز شدن پوست زمانی رخ می‌دهد که عرق تولید شده توسط غدد تعریق، به دلیل مسدود بودن منافذ سطحی پوست، امکان خروج و تبخیر شدن نداشته باشد. این مسئله سبب می‌شود که قطرات عرق در لایه‌های زیرین پوست بماند و التهابی سطحی روی پوست ایجاد کند که به آن بثورات گرمایی یا عرق‌ سوز گفته می‌شود.

عرق‌ سوز شدن پوست در حالت عادی مشکل بسیار رایجی است که با خنک کردن بدن، نوشیدن آب کافی، دوش آب سرد یا راه‌حل‌های ساده خانگی برطرف می‌شود. اما در برخی موارد به دلیل حمله باکتری‌های مولد بیماری که از قبل روی سطح پوست وجود دارند، عفونی می‌شود. در چنین مواقعی علاوه بر درمان‌های اولیه نیاز به استفاده از آنتی‌بیوتیک خواهد بود، که البته تشخیص آن به عهده پزشک است.

عرق‌سوز شدن پوست

علل عرق‌ سوز شدن پوست چیست؟

عرق‌سوز شدن پوست علل مختلفی دارد. اما اصلی‌ترین دلایل بروز این التهاب پوستی موارد زیر است:

  • هوای بسیار گرم یا شرجی

قرارگیری طولانی انسان در معرض هوای گرم یا شرجی، به‌طوری‌که میزان تعریق به شدت بالا رفته و بدن آن‌قدر در اثر عرق کردن خیس شود که تمام منافذ خروجی پوست مسدود شود، یکی از اصلی‌ترین دلایل عرق‌سوز شدن پوست است.

  • پوشیدن لباس‌های گرم و چسبان

پوشیدن لباس‌های خیلی گرم یا چسبان که به تن کردن آن‌ها مانع از تماس کافی پوست بدن با هوا می‌شود یکی دیگر از دلایل عرق‌سوز شدن پوست است.

  • استفاده بیش از حد از محصولات بهداشتی پوست

استفاده مداوم از محصولات بهداشتی پوست، مانند انواع کرم‌های ضد عرق، رول‌های ضد تعریق یا لوسیون های بسیار چرب و سنگین نیز یکی دیگر از دلایل عرق‌سوز شدن پوست بدن است. اغلب این محصولات به جز مواد ضد تعریق، دارای روغن‌های خاصی هستند که منافذ باز پوست را کاملاً می‌پوشانند. همان منافذی که قطرات عرق تولید شده را از سطح پوست خارج می‌کنند. به همین سبب یکی از علت‌های گرفتار شدن عرق در زیر پوست و عرق‌سوز شدن بدن، استفاده مکرر و بیش از اندازه از چنین محصولاتی است.

  • بی‌تحرکی

یکی از شایع‌ترین مشکلاتی که برای افراد بیماری که نمی‌توانند از رختخواب بیرون بیایند ایجاد می‌شود، همین عرق‌ سوز شدن پوست است. به طور مثال افرای که به دلیل کهولت سن، کم‌توانی جسمی، معلولیت شدید، عمل‌های جراحی سنگین با دوره نقاهت طولانی یا سایر مشکلاتی از این دست در طول شبانه روز بیشتر وقت خود را به یک جهت در رختخواب می‌مانند. به دلیل تماس نداشتن پوست بدن این افراد با هوا، و تعریق زیاد، قطرات عرق در لایه‌های زیرین پوست آن‌ها گرفتار شده و منجر به عرق‌ سوز شدن پوستشان می‌شود.

  • ورزش کردن در محیط‌های نامطلوب

کسانی که در محیط‌های نامطلوبی که گردش هوا در آن‌ها وجود ندارد، برای ساعات طولانی ورزش می‌کنند، بیشتر از سایر ورزشکاران دچار بثورات پوستی یا همان عرق‌ سوز می‌شوند. گرم شدن بیش از حد بدن، به تن داشتن لباس‌های ورزشی اغلب تنگ برای ساعات طولانی و عرق ریختن‌های مکرر و عدم تماس کافی پوست بدن با هوا، این گروه از افراد را برای عرق‌ سوز شدن پوست، مستعدتر می‌کند.

  • اضافه وزن شدید

پوست افرادی که دچار اضافه وزن شدید هستند، بیشتر عرق‌سوز می‌شود. دلیل این امر اصطکاک زیادی پوستی بین اعضای پرچربی بدن است. ضمن آن‌که خود مسئله چاقی منجر به بالا رفتن درجه حرارت بدن این افراد و در نتیجه تعریق زیاد آن‌ها می‌شود.

اضافه وزن شدید

  • نابالغ بودن غدد تعریق

عرق‌سوز شدن یکی از مشکلات رایج نوزادان و شیرخواران است. البته یکی از دلایل عرق‌سوز شدن پوست نوزادان پوشاندن بیش از حد لباس به آن‌ها یا قنداق کردنشان از ترس سرماخوردگی است. اما دلیل مهم دیگری که منجر به عرق‌سوز شدن پوست نوزادان می‌شود نابالغ بودن غدد تعریق و اشکال در عملکرد این غدد است. مشکلی که به تدریج با بالارفتن سن کودک، خود به خود برطرف می‌شود.

انواع مختلف عرق‌سوز بدن کدام است؟

عرق‌سوز انواع مختلفی دارد. عرق‌سوز یا بثورات پوستی که در اثر احتباس قطرات عرق در زیر پوست ایجاد می‌شود، که به آن میلیاریا یا miliaria نیز میگویند، با توجه به عمق مجاری عرق مسدود شده طبقه‌بندی می‌شوند. البته علائم و نشانه‌ها نیز برای هرکدام از این موارد، متفاوت است.

  • عرق‌سوز کریستالی یا miliaria crystalina

این نوع از عرق‌سوز خفیف‌ترین شکل بثورات پوستی است. اگر قطرات عرق در بالایی‌ترین سطح پوست دچار احتباس شوند، عرق‌سوز کریستالی روی بدن ایجاد می‌شود. این نوع عرق‌سوز را با تاول‌ها یا برجستگی‌های پر از مایع که به راحتی می‌ترکند، شناسایی می‌کنند.

  • عرق‌سوز خاردار یا miliaria rubra

این نوع از عرق‌ سوز در لایه‌های زیرتر سطح پوست ایجاد می‌شود. سپس خودش را به صورت لکه‌هایی شبیه به سوختگی‌های درجه دوم روی پوست نشان می‌دهد. به همین دلیل به آن عرق‌ سوز خاردار گفته می‌شود. احساس سوزش و خارش پوست در این نوع از عرق‌ سوز بیشتر است. علامت بروز عرق‌ سوز خاردار روی پوست لکه‌های قرمز و ملتهب یا برجستگی‌های قرمز رنگی است که فرد روی آن‌ها احساس خارش می‌کند.

عرق‌سوز خاردار

  • عرق‌ سوز چرکی یا miliaria pustulosa

این نوع خاص از عرق‌سوز کمتر رخ می‌دهد. اما در صورتی که جوش‌های ریز عرق‌سوز، در اثر ترکیب با باکتری‌های بیماری‌زای سطح پوست چرکی شوند، عرق‌سوز چرکی ایجاد می‌شود. این مدل از عرق‌سوز آزار دهنده است و باید با آنتی‌بیوتیک تجویز پزشک آن را درمان کرد.

  • عرق‌سوز عمیق یا miliaria profunda

در ابتدا باید گفت که این نوع خاص از عرق‌ سوز در لایه‌های بسیار عمیق‌تر پوست ایجاد می‌شود. عرق‌ سوز عمیق طی فرآیندی، دقیقاً برعکس فرآیند عادی عرق‌ سوزهای معمولی روی پوست ایجاد می‌شود. یعنی در صورتی که عرق خارج شده شسته نشده و بیش از حد روی پوست بماند، پس از مدتی به داخل پوست نشت می‌کند. این فرآیند باعث ایجاد ضایعات سفت و محکم گوشتی رنگی می‌شود که به آن عرق‌ سوز عمیق گفته می‌شود.

آیا عرق‌ سوز شدن بدن عوارض دارد؟

تنها در صورتی می‌توان گفت عرق‌سوز شدن بدن عوارض دارد که این مشکل پوستی در اثر طولانی شدن، عفونی شود. در غیر این صورت با رعایت چند نکته ساده یا به کار گیری روش‌های کم خرج و در دسترس خانگی می‌توان آن را برطرف کرد.

عوارض عرق‌سوز شدن

روش‌های جلوگیری از عرق‌سوز شدن پوست

مانند هر بیماری دیگری، همواره جلوگیری بهتر از درمان است. در خصوص عرق‌سوز شدن پوست نیز این موضوع صحت دارد. با چند توصیه ساده می‌توان از بروز این مشکل روی پوست جلوگیری کرد.

  • از قرار گرفتن طولانی در معرض هوای گرم خودداری کنید

بدون شک گرم شدن بدن با عرق ریختن رابطه مستقیم دارد. عرق‌سوز شدن نیز در اثر شدت تعریق و انسداد مجاری عرق روی پوست ایجاد می‌شود. بنابراین ساده‌ترین راه برای جلوگیری از بروز این مشکل آن است که در روزهای گرم تا حد امکان در معرض تابش نور خورشید قرار نگیرید. یعنی اجازه ندهید که بدنتان بیش از حد گرم شود و برای خنک کردن خود نیاز به عرق ریختن داشته باشد.

  • بدنتان را هیدراته نگه دارید

به بیان ساده‌تر نوشیدن آب کافی در طی روز. این کار سبب می‌شود که بدن خنک‌تر بماند و کمتر عرق بریزد. همچنین نوشیدن آب کافی باعث می‌شود تا پوست خشک و آسیب پذیر نشود. به این ترتیب عرق ریختن زیاد منجر به عرق‌سوز شدن یا عمیق شدن این معضل نمی‌شود.

استفاده از لباس‌های نخی

  • از لباس‌های نخی استفاده کنید

این پیشنهاد هم در خصوص لباس‌های اصلی صحت دارد. هم در مورد لباس زیر. همان‌طور که پیش‌تر به این موضوع اشاره شد، سایش بیش از حد پوست بدن با لباس یا عدم تماس کافی پوست با هوا، باعث عرق‌سوز شدن پوست یا شدت یافتن این مشکل می‌شود. بنابراین توصیه می‌شود که در تمام فصول سال، به ویژه فصل‌های گرم‌تر، از لباس‌های رو یا لباس زیرهای نخی استفاده کنید. این لباس‌ها اغلب چسبان نیستند. به دلیل داشتن الیاف طبیعی امکان ارتباط پوست با هوا را فراهم می‌کنند. نسبت به پارچه‌های مصنوعی خنک‌ترند. بدن را بیش از حد گرم نمی‌کنند. همچنین خودشان موجب ایجاد سایش و خوردگی روی پوست نمی‌شوند.

توجه داشته باشید که بهترین جنس برای لباس نوزادان و کودکان، نخ پنبه است. همچنین نباید به بهانه ترس از بیمار شدن کودکان، زیاد به آن‌ها لباس پوشاند یا آن‌ها را مدام در پتو پیچید یا قنداق کرد. این کار موجب عدم گردش و تماس کافی هوا با پوست بدن کودکان شده و آن‌ها را دچار عرق‌سوز می‌کند.

  • پس از فعالیت سنگین بدنی و عرق ریختن با آب ولرم دوش بگیرید

یکی از روش‌های جلوگیری از بروز عرق‌سوز روی پوست پس از انجام فعالیت‌های شدید بدنی، دوش گرفتن با آب معتدلی است که گرایش به سردی دارد. این کار در ابتدا منجر به خنک شدن بدن می‌شود که فعالیت شدید غدد تعریق را کاهش می‌دهد. سپس پوست بدن را تمیز کرده و منافذ آن را برای بیرون ریختن عرق باز می‌کند.

  • محیط را خنک نگه دارید

در فصول گرم سال عرق ریختن چه در فضاهای بسته یا محیط‌های بیرونی امری طبیعی است. به همین دلیل احتمال عرق‌سوز شدن پوست در این شرایط بسیار زیاد است. مشکل تعریق بیش از حد برای بعضی از افراد حتی در خواب نیز رخ می‌دهد. بنابراین بهتر است در فصول گرم سال یا در مناطقی که آب و هوای شرجی و مرطوب دارند همواره دستگاه خنک کننده ساده‌ای مانند پنکه در حال کار کردن باشد. به این ترتیب گردش و تهویه هوا مانع از شدت یافتن تعریق بدن می‌شود.

گرمای شدید

روش‌های خانگی درمان عرق‌ سوز

  • کمپرس با آب سرد یا قطعات یخ

به‌طورکلی خنک کردن پوست آسیب دیده از عرق‌ سوز اولین روش برای درمان خارش و سوزش آن است. بنابراین بهترین کار این است که یا دوش آب سرد بگیرید یا روی ناحیه عرق‌ سوز شده، کیسه آب سرد بگذارید. همچنین می‌توانید چند قطعه یخ را در پارچه‌ای تمیز بپیچید، سپس آن را روی پوست ملتهب قرار دهید.

  • شستشوی بدن با پودر جوی دوسر

این یکی از بهترین شیوه‌های درمان خانگی عرق‌ سوز است. اگر بدن دچار عرق‌ سوز شدیدی بشود که نتوان آن را با دوش آب سرد ساده تسکین داد، بهترین کار استفاده از پودر جوی دوسر است. برای این منظور یک فنجان جوی دوسر را آسیاب کرده و آن را در یک وان پر از آب ولرم بریزید. پودر جو دوسر را کاملاً با آب مخلوط کنید تا آب رنگ شیر شود. پس از شستشوی بدن با آب و صابون به مدت ۲۰ دقیقه تا نیم ساعت در این وان آب بنشینید. سپس بدنتان را با یک حوله نخی سبک و نرم خشک کنید.

اگر وان در اختیار ندارید، کافی است پودر جو دوسر ترکیب شده با آب را پس از حمام با یک حوله تمیز به نواحی بدن که عرق‌ سوز شده است، بمالید.

حتی اگر بدنتان عرق‌ سوز نشده اما به دلیل وضعیت آب و هوایی که در آن قرار دارید یا شدت فعالیت بدنی در معرض بروز این مشکل هستید، استفاده از پودر جو دوسر با آب می‌تواند به جلوگیری از بروز این مشکل کمک کند.

  • تمیز کردن پوست با محلول جوش شیرین

یکی از خواص جوش شیرین، لایه‌برداری سطحی پوست است. برای باز کردن مجاری مسدود شده روی پوست کافی است یک قاشق چای خوری از جوش شیرین را در یک فنجان آب سرد حل کنید. سپس با یک پارچه نخی تمیز این محلول را روی نواحی عرق‌ سوز شده بمالید. اجازه دهید پارچه آغشته به آب و جوش شیرین به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه روی پوست بماند. این شیوه یکی از بهترین شیوه‌های درمان عرق‌سوز برای نوزادان است.

تمیز کردن پوست با محلول جوش شیرین

  • مالیدن ژل آلوئه ورا روی نواحی عرق‌سوز شده

آلوئه ورا یک گیاه با خاصیت‌های بسیار است. خنک‌کنندگی و تسکین مشکلات سطحی پوست یا سوختگی‌های درجه اول، بخشی از این خواص است. در صورت عرق‌سوز شدن پوست نیز می‌توانید از ژل آلوئه ورا استفاده کنید. کافی است ژل آلوئه ورا را به مدت ۲۰ دقیقه روی نواحی عرق‌سوز شده بمالید، سپس دوش آب سرد بگیرید.

  • استفاده از خمیر آرد نخودچی

یکی از خواص آرد نخودچی جذب رطوبت است. بنابراین این ماده غذایی نیز می‌تواند در درمان عرق‌سوز مثمر ثمر باشد. برای این منظور می‌توانید از ترکیب آرد نخودچی با آب سرد خمیری بسازید که گذاشتن آن روی پوست می‌تواند به رفع التهاب سطحی پوست و رفع تدریجی مشکل عرق‌سوز کمک کند.

  • قرار دادن پالپ خیار روی پوست

استفاده از خیار به دو دلیل به شدت برای رفع مشکل عرق‌سوز بدن مؤثر است. اول آن‌که این میوه خاصیت خنک‌کنندگی دارد. به همین دلیل می‌تواند التهاب، سوزش و خارش پوست که در اثر عرق‌سوز شدن ایجاد شده است را برطرف کند. همچنین خیار مملو از آب است. بنابراین منطقی است که مصرف آنچه به صورت خوراکی و چه به صورت سطحی می‌تواند به تأمین آب میان بافتی بدن کمک کند. به همین سبب می‌توانید برای درمان عرق‌سوز هم خیار را بخورید و هم آن را به صورت حلقه‌حلقه برش داده یا رنده کرده و پالپ آن را روی پوست بگذارید. البته خیار پوست عرق‌سوز شده را به تدریج بهبود می‌بخشد. بنابراین باید در هفته ۲ تا ۳ بار آن را روی پوست قرار داد تا سوزش و خارش ناشی از عرق‌سوز را برطرف کند.

قرار دادن پالپ خیار روی پوست

  • استفاده از گلاب

گلاب به متعادل شدن PH پوست کمک می‌کند. می‌توانید آب و گلاب را به نسبت مساوی با یکدیگر ترکیب کرده و کمی عسل به آن بیفزایید. سپس این ترکیب را در قالب یخ ریخته و در فریزر بگذارید. پس از منجمد شدن، قالب یخ را در دستمال نخی تمیز بپیچید و روی ناحیه عرق‌سوز شده بگذارید.

  • مالش ماست روی پوست عرق‌سوز شده

ماست نیز خاصیت ضد قارچی، ضد میکروبی و خنک کنندگی دارد. بنابراین برای رفع مشکل عرق‌سوز بسیار مؤثر عمل می‌کند. کافی است ماست شیرین خنک شده را روی پوست عرق‌سوز شده مالش دهید. بعد از گذشت ۱۵ دقیقه پوست بدن را با آب خالی بشویید و آن را با حوله تمیز نخی خشک کنید.

  • استفاده از خمیر چوب صندل

چوب صندل نیز ماده‌ای است که برای پوست خاصیت خنک کنندگی دارد. می‌توانید این ماده را از عطاری‌ها تهیه کنید. سپس آن را پودر کرده و به نسبت مساوی با گلاب مخلوط‌کنید. خمیر به دست آمده را روی ناحیه عرق‌ سوز شده قرار دهید. بعد از چند دقیقه این خمیر خشک می‌شود. سپس می‌توانید آن را با آب سرد بشویید و بدن را با حوله نرم نخی خشک کنید.

  • استفاده از پماد کالامین یا کرم هیدروکورتیزون

استفاده از پماد کالامین

در برخی از موارد شدت التهاب پوستی در اثر عرق‌ سوز شدن آن‌قدر زیاد است که تحمل سوزش و خارش ناشی از آن از تحمل خارج می‌شود. با توجه به این‌که اغلب درمان‌های خانگی عرق‌ سوز برای اثرگذاری بهتر نیاز به زمان و تکرار دارند، اگر شدت عرق‌ سوز بدنتان خیلی زیاد است، می‌توانید از پماد کالامین یا کرم هیدروکورتیزون استفاده کنید. این دو محصول را می‌توانید از داروخانه‌ها بدون نسخه پزشک دریافت کرده و تا زمان بهبود وضعیت پوستی خود از آن‌ها استفاده کنید.

اگر به کار گیری روش‌های فوق نتواند درمان عرق‌ سوز پوست شما را حل کند یعنی باید هر چه سریع‌تر با یک پزشک پوست ملاقات کنید.

در پایان بد نیست این نکته را نیز به یاد داشته باشید که خشک و تمیز نگه‌داشتن پوست بدن در هر شرایط و آب و هوایی می‌تواند به کمتر شدن مشکلات مختلف پوستی ازجمله عرق‌ سوز شدن کمک کند.

پاسخ به نظر

ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای الزامی با * مشخص شده اند.